Coronavirus en de gevolgen voor overeenkomsten

Coronavirus en de gevolgen voor overeenkomsten

Sinds enige tijd houdt het Coronavirus Nederland in haar greep. Vanuit de overheid zijn diverse maatregelen genomen om het virus te bestrijden. Niet valt uit te sluiten dat er op korte termijn nog verdergaande maatregelen worden genomen.

Vrijwel iedereen heeft inmiddels de gevolgen van het virus en de door de overheid genomen maatregelen ondervonden. Op dit moment werken mensen – voor zover dat mogelijk is – thuis, zijn de scholen en kinderopvangen – op enkele uitzonderingen na – dicht en is de horeca gesloten. Of de huidige maatregelen afdoende zijn om de piek van het Coronavirus af te vlakken of dat straks ook in Nederland nog verdergaande maatregelen zullen worden genomen is op dit moment nog niet bekend.

Nakoming van overeenkomsten

Het Coronavirus heeft een behoorlijke invloed op de dagelijkse gang van zaken. Zo ook op de zakelijke wereld. Te denken valt bijvoorbeeld aan lopende overeenkomsten waaruit allerlei verplichtingen voortkomen. Vanwege het Coronavirus komt het steeds vaker voor dat een partij zijn verplichting voortkomend uit de overeenkomst niet (geheel) kan nakomen. Hierbij speelt de ‘wil’ van de partij niet zozeer een rol, maar meer het ontbreken van de mogelijkheid om de overeenkomst na te kunnen komen. Voor zover een partij de uit de overeenkomst voortkomende verplichting niet (geheel) kan nakomen is juridische bezien sprake van een tekortkoming in de nakoming, ook wel ‘wanprestatie’ genoemd.

Alderse Baas Advocaten wordt inmiddels veelvuldig benaderd door ondernemers die door omstandigheden gerelateerd aan het Coronavirus niet (geheel) aan de op hun rustende verplichtingen uit een overeenkomst kunnen voldoen. In dat geval is er sprake van een tekortkoming in de nakoming. In beginsel ben je schadeplichtig als je de op jou rustende verplichting niet nakomt. Hierop bestaan echter uitzonderingen.

Overmacht

Een tekortkoming kan de schuldenaar niet worden toegerekend, indien zij niet is te wijten aan zijn schuld, noch krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.’

De wetgever heeft in bovenstaand artikel inhoud gegeven aan het (zelfstandig) ‘verweer’ toekomend aan een partij die zijn verplichtingen uit een overeenkomst niet kan nakomen omdat er sprake is van overmacht. Niet in alle gevallen kan en mag van een partij worden verwacht dat hij zijn verplichtingen uit de overeenkomst nakomt en bij het uitblijven daarvan schadeplichtig is.

Een beroep op overmacht moet in de kern worden getoetst aan de volgende twee vereisten:

  1. Heeft deze partij er zelf schuld aan dat zij niet kan nakomen?
  2. Dient het risico van de niet-nakoming krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvattingen voor risico/rekening van deze partij te komen?

Bij de beantwoording van de toets spelen namelijk belangen van twee partijen een rol en er dient rekening te worden gehouden met tal van (juridische) omstandigheden/argumenten. Een van deze omstandigheden is het van toepassing zijn van algemene voorwaarden waarin een artikel aangaande overmacht is opgenomen.

Algemene voorwaarden

Bij het sluiten van een overeenkomst kunnen algemene voorwaarden van toepassing zijn verklaard. Als dat het geval is, dan is in de algemene voorwaarden vaak ook een artikel opgenomen dat betrekking heeft op overmacht. Een partij kan zodoende in haar algemene voorwaarden al situaties opnemen waarin sprake van overmacht is. Als een dergelijke situatie zich vervolgens voordoet, staat vast dat er sprake is van overmacht. Partijen zijn dat immers overeengekomen.

Gevolgen van een beroep op overmacht

Voor zover een partij een geslaagd beroep op overmacht kan doen, staat daarmee vast dat de niet-nakoming van haar verplichting niet aan haar kan worden toegerekend. Met het vervallen van de toerekenbaarheid is deze partij niet schadeplichtig jegens de andere partij voor het niet (geheel) nakomen van de overeenkomst.

Conclusie

Mocht u vanwege het Coronavirus niet in staat zijn om uw verplichtingen uit een overeenkomst na te komen, dan verdient het de voorkeur om in onderling overleg met de andere partij tot een oplossing te komen. Voor zover de andere partij niet bereid is mee te werken aan een oplossing, is het verstandig om te (laten) toetsen of u in dit geval een beroep op overmacht kunt doen. Als het beroep op overmacht slaagt, bent u namelijk niet schadeplichtig jegens de andere partij.

Mocht u naar aanleiding van deze blog vragen hebben of wilt u de algemene voorwaarden van uw onderneming laten toetsen, neem dan contact op met de heer mr. E. (Egbert) Douma, de heer mr. M.J. (Mathijs) Oudman, de heer mr. J.H. (Jaap) van der Meulen, de heer mr. J.A.M. (Jan) Bijlholt, de heer mr. P.J. (Pieter) Hiemstra

ADVOCATENKANTOOR ALDERSE BAAS

Wij zijn er om jou te helpen!

Door deze website te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten