Waarde bij bedrijfsoverdracht in de agrarische sector

Waarde bij bedrijfsoverdracht in de agrarische sector

Misschien wel het belangrijkste bij bedrijfsoverdracht is hoe het bedrijf moet worden gewaardeerd. Dit is onder andere van belang voor de financiering van de bedrijfsoverdracht en voor de beoordeling of er in de bedrijfsoverdracht een bevoordeling (schenking of gift) is gelegen. Zo ja, welke consequenties heeft dat voor het erfrecht?

Waarde in economische verkeer

Wanneer we het over bedrijfsoverdracht hebben lijkt er maar één waarde meer dan logisch, een zakelijke waarde. De zakelijke waarde, ook wel de waarde in economisch verkeer, wordt bepaald door vraag en aanbod, een puur economisch gegeven. De waarde in economisch verkeer is het uitgangspunt bij bedrijfsoverdracht.

Agrarische waarde

Indien de bedrijfsopvolger het agrarische familiebedrijf zou overnemen tegen de waarde in economisch verkeer, dan zou het voor de opvolger onmogelijk zijn om het bedrijf nog lonend voor te zetten. Hierdoor wordt bij agrarische familiebedrijven de overnameprijs bepaald door de agrarische waarde: de waarde waarbij een lonende exploitatie van het bedrijf bij voortzetting daarvan nog (net) mogelijk is.

Meerwaardeclausule

Verkrijgt de bedrijfsopvolger voor agrarische (‘te lage’) waarde, dan is een meerwaardeclausule van belang. Als de bedrijfsopvolger (delen van) het bedrijf binnen een bepaalde periode voor de hogere economische waarde verkoopt, dan moet hij/zij de erfopvolgers alsnog compenseren. Op deze manier wordt het verschil tussen de economische en agrarische waarde rechtgetrokken.

Betekenis van de juiste waardering

In de inleiding is reeds ingegaan waarom een juiste waardering voor het bedrijf van groot belang is bij bedrijfsoverdracht. Naast het fiscale belang, kan de waarde ook consequenties hebben in het erfrecht.

Erf- en schenkbelasting

Als een bedrijfsopvolger een bedrijf erft of geschonken krijgt, dan moet hij over de waarde van die onderneming erf- of schenkbelasting betalen. Zet de bedrijfsopvolger het bedrijf minimaal vijf jaar voort, dan kan hij gebruikmaken van de bedrijfopvolgingsregeling (hierna: BOR). De bedrijfsopvolger betaalt dan minder of geen belasting. Wil de bedrijfsopvolger een beroep op de BOR kunnen doen, dan moet zijn voorganger aan de zogenaamde bezitstermijn hebben voldaan. Dit betekent dat die voorganger het bedrijf één jaar (bij overlijden), dan wel vijf jaar (bij een gift) voorafgaand aan de bedrijfsopvolging gevoerd moet hebben. De hiervoor genoemde agrarische waarde speelt voor de BOR geen rol, hier gaat het om de goingconcernwaarde of de liquidatiewaarde. Hier vindt u meer informatie over de BOR.

Schending van de legitieme portie

Ieder kind heeft recht op een bepaald deel van de erfenis van zijn ouders. Ook al is het kind onterfd. Dit deel heet de legitieme portie. De legitieme portie is de helft van een gewoon kindsdeel. Niet-bedrijfsopvolgers kunnen dus, binnen vijf jaar, na het overlijden van de ouder een beroep doen op de legitieme portie. Vorig jaar heeft een rechter beslist dat de bedrijfsoverdracht de legitieme portie van de andere erfgenamen kan schenden, waardoor de bedrijfsopvolger geld moet betalen aan de niet-bedrijfsopvolgers.

Quasi-legaat

In de vennootschapsakte zijn vaak bepalingen opgenomen over bedrijfsopvolging. Soms wordt bepaald dat het bedrijf bij overlijden van de ondernemer (voorganger) over gaat op een opvolger, terwijl niet is vastgelegd dat die opvolger een redelijke waarde betaalt. Dan is sprake van een ‘quasi-legaat’. In feite heeft de opvolger een schenking (of gift) ontvangen. De waarde van die schenking telt dan mee bij de berekening van de ‘legitieme portie’.

Het advies moet dan zijn dat in de akte van een juiste waarde wordt uitgegaan, om problemen met de legitieme portie te voorkomen.

Heeft u vragen? Dan kun u contact opnemen met mevrouw mr. J. (Josien) Kuiper (jkuiper@aldersebaas.nl).

ADVOCATENKANTOOR ALDERSE BAAS

Wij zijn er om jou te helpen!

Door deze website te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten